Kaldırma Ekipmanları
Yürüyen Bant Periyodik Kontrolü
Yürüyen bantları; taşıyıcı konstrüksiyon, palet veya bant yüzeyi, tahrik sistemi, zincirler, makaralar, frenler, korkuluk bantları, giriş plakaları ve güvenlik tertibatlarıyla birlikte değerlendirerek raporluyoruz.
Genel Tanım
Yürüyen Bant Nedir?
Yürüyen bant; yolcuları aynı seviyede veya düşük eğimli güzergâhlarda sürekli biçimde taşımak amacıyla kullanılan, hareketli palet ya da bant yüzeyi, tahrik sistemi, korkuluk bantları ve güvenlik tertibatlarından oluşan sabit ulaşım ekipmanıdır.
Yürüyen bantlar havalimanı, alışveriş merkezi, toplu taşıma istasyonu, hastane ve büyük ticari yapılarda yatay veya düşük eğimli yolcu taşımak amacıyla kullanılır.
Periyodik kontrol yalnızca bandın çalıştırılması ve durdurulmasından oluşmaz. Taşıyıcı konstrüksiyon, paletler veya hareket yüzeyi, zincirler, makaralar, tahrik sistemi, frenler, korkuluk bantları ve güvenlik devreleri birlikte değerlendirilir.
Giriş ve çıkış bölgeleri, tarak plakaları, palet ile sabit yüzey arasındaki boşluklar, korkuluk bandı girişleri ve etek panelleri yolcu sıkışması bakımından kritik kontrol noktalarıdır.
Eğimli yürüyen bantlarda alışveriş arabası, bagaj arabası veya benzeri araçların kullanımına yönelik üretici tarafından tanımlanan güvenlik sistemleri ayrıca değerlendirilmelidir.
Bakım, temizlik, palet değişimi, zincir ayarı veya arıza giderme işlemleri periyodik kontrolün yerine geçmez.
Yürüyen merdiven ve yürüyen bantlar için yayımlanan KK04 kontrol kriteri ve KR04 rapor formatı kontrol tarihinde ayrıca dikkate alınmalıdır.
Neden Önemlidir?
Hareket Yüzeyi, Frenler ve Yolcu Sıkışma Risklerini Birlikte Değerlendirin
- Palet, bant yüzeyi, zincir, makara ve kılavuz sistemindeki aşınma veya hasarların belirlenmesine yardımcı olur.
- Ana ve varsa yardımcı fren sistemlerinin mevcut durumunun değerlendirilmesini sağlar.
- Giriş plakaları, taraklar, etek panelleri ve korkuluk bandı girişlerindeki sıkışma risklerinin tespitini destekler.
- Acil durdurma ve güvenlik şalterlerinin doğru çalışmasının kontrol edilmesini sağlar.
- Tahrik motoru, redüktör ve elektriksel güvenlik devrelerindeki sorunların belirlenmesine yardımcı olur.
- Eğimli bantlarda araç ve yük taşıma sistemlerinin güvenli kullanım koşullarının değerlendirilmesini sağlar.
- Kontrol bulgularının güncel resmî kriterlere göre raporlanmasını sağlar.
Kontrol Kapsamı
Yürüyen Bant Kontrolünde Neler İncelenir?
Aşağıdaki başlıklar genel kontrol kapsamını gösterir. Nihai kontrol maddeleri yürürlükteki KK04 kriteri, üretici teknik dosyası, ekipmanın yapısı ve saha koşullarına göre belirlenir.
Ekipman kimlik bilgileri
Üretici, model, seri numarası, üretim yılı, nominal hız, bant genişliği, uzunluk, eğim ve çalışma yönü kayıt altına alınır.
Teknik dosya ve şemalar
Üretici dokümanları, elektrik şemaları, bakım kayıtları, önceki raporlar ve ekipmanın teknik bilgileri incelenir.
Taşıyıcı konstrüksiyon
Ana kafes yapı, taşıyıcı profiller, bağlantılar ve erişilebilir kaynak bölgeleri deformasyon, korozyon ve fiziksel hasar açısından değerlendirilir.
Makine ve dönüş bölümleri
Tahrik ve dönüş istasyonlarının erişim, temizlik, aydınlatma, muhafaza ve çalışma güvenliği koşulları incelenir.
Palet veya bant yüzeyi
Yolcu taşıyan hareketli yüzey; kırık, çatlak, deformasyon, kaymazlık kaybı, gevşeklik ve yüzey hasarı açısından kontrol edilir.
Palet hizası
Paletlerin birbirleriyle, yan panellerle ve giriş platformlarıyla seviye ve doğrultu ilişkisi değerlendirilir.
Palet bağlantıları
Palet gövdeleri, pimler, bağlantı elemanları ve taşıyıcı zincir bağlantıları aşınma ve gevşeme açısından incelenir.
Taşıyıcı makaralar
Makaralar, rulmanlar, akslar ve bağlantılar aşınma, kırılma, dönme ve çalışma boşluğu açısından değerlendirilir.
Taşıyıcı zincirler
Zincirler; uzama, aşınma, yağlama, pim ve bakla hasarı, korozyon ve eşit gerginlik açısından kontrol edilir.
Zincir gergi sistemi
Gergi mekanizması, kızaklar, yaylar, bağlantılar ve güvenlik şalterleri değerlendirilir.
Kılavuz raylar
Palet veya makaraların hareket ettiği raylar, birleşimler, sabitlemeler ve yüzeyler aşınma ve hizalama açısından incelenir.
Tahrik motoru
Motor, bağlantılar, havalandırma, muhafazalar, anormal ses, titreşim ve çalışma durumu değerlendirilir.
Redüktör
Redüktör gövdesi, yağ seviyesi, sızıntılar, yataklar, bağlantılar ve çalışma sesi kontrol edilir.
Tahrik zinciri ve dişliler
Tahrik zinciri, zincir dişlileri, miller, yataklar ve koruyucu muhafazalar aşınma ve gerginlik açısından değerlendirilir.
Ana fren
Normal durdurma sırasında ekipmanı güvenli biçimde durduran fren sistemi fiziksel ve fonksiyonel olarak kontrol edilir.
Yardımcı fren
Ekipmanda bulunuyorsa ana fren veya tahrik arızası hâlinde devreye giren yardımcı fren sistemi değerlendirilir.
Frenleme davranışı
Ekipmanın nominal hızı, eğimi ve çalışma koşullarına göre durma süresi ile frenleme davranışı değerlendirilir.
Geri hareket koruması
İstenmeyen ters yönde hareket veya kontrolsüz hızlanmayı algılayan güvenlik sistemi kontrol edilir.
Aşırı hız koruması
Nominal hızın dışına çıkılması hâlinde ekipmanı durduran güvenlik düzeni varsa fonksiyonel olarak değerlendirilir.
Korkuluk bandı
El bandı; yüzey hasarı, çatlak, ek bölgeleri, gerginlik, hız uyumu ve düzgün hareket açısından incelenir.
Korkuluk bandı girişleri
El bandının gövdeye girdiği bölgeler, koruyucular ve sıkışma güvenlik şalterleri kontrol edilir.
Korkuluk panelleri
Cam veya metal paneller, bağlantılar ve yolcu tarafındaki yüzeyler kırık, gevşeklik ve keskin kenar açısından değerlendirilir.
Etek panelleri
Hareketli yüzeyin yanındaki etek panelleri; bağlantı, deformasyon ve paletlerle arasındaki boşluk açısından incelenir.
Tarak plakaları
Giriş ve çıkış bölgelerindeki tarak dişleri; kırık, eksik, deformasyon, sabitleme ve palet oluklarıyla uyum açısından kontrol edilir.
Tarak güvenlik şalteri
Tarak bölgesinde yabancı cisim veya aşırı kuvvet oluştuğunda ekipmanı durduran güvenlik sistemi değerlendirilir.
Giriş ve çıkış platformları
Sabit plakalar, kapaklar, bağlantılar, yüzey düzgünlüğü, kaymazlık ve paletlerle arasındaki geçiş kontrol edilir.
Palet kaybı algılama
Eksik, kırılmış veya konumundan çıkmış paleti algılayan güvenlik sistemi varsa değerlendirilir.
Palet seviye güvenliği
Paletlerin giriş ve çıkış bölgelerinde doğru seviyeye gelmesini izleyen sistemler kontrol edilir.
Zincir kopma güvenliği
Taşıyıcı zincirde kopma, aşırı uzama veya gerginlik kaybını algılayan güvenlik şalterleri incelenir.
Acil durdurma butonları
Giriş ve çıkış noktalarındaki acil durdurma butonlarının erişilebilirliği, işaretlenmesi ve ekipmanı durdurma fonksiyonu kontrol edilir.
Ana şalter ve enerji izolasyonu
Bakım sırasında enerji izolasyonu sağlayan ana şalter, kilitleme düzeni ve elektriksel ayırma sistemi değerlendirilir.
Elektrik panosu
Pano, kontaktörler, röleler, sigortalar, klemensler, kablolar ve muhafazalar gözle incelenir.
Güvenlik devresi
Acil durdurma, zincir, tarak, palet ve korkuluk bandı güvenlik şalterlerinin oluşturduğu devrenin çalışması değerlendirilir.
Topraklama ve koruma bağlantıları
Elektriksel koruma iletkenleri, erişilebilir metal gövdeler ve bağlantıların mevcut durumu kontrol edilir.
Araç sabitleme sistemi
Alışveriş veya bagaj arabası taşınan sistemlerde tekerlek kilitleme, yönlendirme veya sabitleme düzenleri değerlendirilir.
Yolcu yönlendirme işaretleri
Hareket yönü, tutunma, çocuk, bebek arabası, yük arabası ve acil durdurmaya ilişkin uyarılar kontrol edilir.
Koruyucu muhafazalar
Zincir, dişli, motor, mil ve diğer hareketli parçalara erişimi sınırlayan muhafazalar incelenir.
Boşta çalışma deneyi
Ekipmanın çalışma yönleri, titreşim, ses, palet hareketi ve korkuluk bandı uyumu yüksüz olarak gözlemlenir.
Durdurma ve yeniden çalışma
Normal durdurma, acil durdurma ve güvenlik şalteri sonrası yeniden devreye alma davranışı kontrol edilir.
Ölçüm ve fonksiyon testleri
KK04 kriterinde belirtilen boşluk, hız, frenleme ve güvenlik fonksiyonlarına ilişkin gerekli ölçümler gerçekleştirilir.
Kontrol Öncesi
İşletmenin Hazırlaması Gerekenler
- Yürüyen bandın üretici, model, seri numarası ve üretim yılı bilgileri
- Nominal hız, bant veya palet genişliği, uzunluk ve eğim bilgileri
- Üretici kullanım, bakım, montaj ve teknik dokümanları
- Elektrik şemaları ve güvenlik devresi bilgileri
- Varsa uygunluk belgeleri ve teknik dosya
- Önceki periyodik kontrol raporları
- Güncel bakım, arıza ve parça değişim kayıtları
- Palet, zincir, korkuluk bandı, fren veya tahrik sistemi değişim kayıtları
- Tahrik ve dönüş bölümlerine güvenli erişim
- Kontrol süresince ekipmanın yolcu kullanımına kapatılması
- Giriş ve çıkış noktalarının bariyerlerle ayrılması
- Enerji kesme ve kilitleme işlemleri için yetkili teknik personel
- Ekipmanı tanıyan bakım sorumlusunun hazır bulunması
- Makine bölümlerinin temiz ve yeterli aydınlatmaya sahip olması
- Kontrol için gerekli kapak ve erişim noktalarının açılabilir durumda olması
- Alışveriş veya bagaj arabası taşınıyorsa uyumlu araçların hazır bulunması
Raporlama
Kontrol Raporunda Neler Bulunur?
- İş yeri, bina ve ekipman tanımlama bilgileri
- Üretici, model, seri numarası ve üretim yılı
- Nominal hız, genişlik, uzunluk, eğim ve çalışma yönü
- Üretici belgeleri, bakım kayıtları ve önceki rapor değerlendirmesi
- Taşıyıcı konstrüksiyon ve makine bölümü bulguları
- Palet, makara, zincir ve kılavuz ray sonuçları
- Motor, redüktör, tahrik zinciri ve dişli bulguları
- Ana ve yardımcı fren sistemi değerlendirmesi
- Frenleme ve durdurma sonuçları
- Korkuluk bandı ve giriş sistemi bulguları
- Etek paneli, tarak plakası ve platform sonuçları
- Palet ve zincir güvenlik sistemleri
- Acil durdurma ve güvenlik devresi sonuçları
- Elektrik panosu, enerji kesme ve koruma bağlantıları
- Varsa alışveriş veya bagaj arabası güvenlik sistemleri
- Uygulanan ölçüm ve fonksiyon testlerinin sonuçları
- KK04 kriterlerine göre yapılan değerlendirme
- Tespit edilen teknik bulgular
- Kontrol sonucu ve teknik kanaat
- Kontrol kuruluşu ve yetkili personel bilgileri
Kontrol Süreci
Yürüyen Bant Periyodik Kontrolü Nasıl İlerler?
- 1
Ekipman bilgilerinin alınması
Yürüyen bandın teknik özellikleri, eğimi, kullanım yoğunluğu ve çalışma koşulları belirlenir.
- 2
Doküman incelemesi
Üretici belgeleri, elektrik şemaları, bakım kayıtları ve önceki kontrol raporları değerlendirilir.
- 3
Alan güvenliğinin sağlanması
Ekipman yolcu kullanımına kapatılır ve giriş-çıkış bölgeleri bariyerlerle ayrılır.
- 4
Konstrüksiyon ve tahrik kontrolü
Taşıyıcı yapı, motor, redüktör, tahrik sistemi, frenler ve muhafazalar incelenir.
- 5
Palet ve zincir sistemi kontrolü
Paletler, makaralar, zincirler, gergi sistemi ve kılavuz raylar değerlendirilir.
- 6
Yolcu temas bölgelerinin kontrolü
Korkuluk bandı, etek paneli, tarak plakaları ve giriş platformları incelenir.
- 7
Güvenlik devrelerinin kontrolü
Acil durdurma, zincir, tarak, palet ve korkuluk bandı güvenlik şalterleri denenir.
- 8
Fonksiyon ve ölçüm testleri
Çalışma yönleri, hız, durdurma, frenleme ve KK04 kapsamındaki gerekli ölçümler gerçekleştirilir.
- 9
Son teknik değerlendirme
Tüm bulgular üretici dokümanları ve güncel resmî kriterlerle birlikte değerlendirilir.
- 10
Raporlama
Kontrol kapsamı, ölçümler, güvenlik fonksiyonları, bulgular ve sonuç KR04 yapısı esas alınarak raporlanır.
Saha Bulguları
Sık Karşılaşılabilen Teknik Bulgular
Aşağıdaki maddeler kesin uygunsuzluk listesi değildir. Kontrol sonucu yalnızca sahada yapılan inceleme ve ölçümler sonrasında oluşturulur.
- Ekipman kimlik veya teknik bilgi etiketlerinin okunamaz olması
- Palet veya bant yüzeyinde kırık, deformasyon veya kaymazlık kaybı
- Paletler arasında seviye veya hizalama problemi
- Palet makaralarında aşınma veya rulman hasarı
- Taşıyıcı zincirlerde uzama veya dengesiz gerginlik
- Zincir ve kılavuz sisteminde yetersiz yağlama
- Motor veya redüktörde anormal ses, titreşim veya sızıntı
- Tahrik zincirinde gevşeklik veya aşınma
- Ana frenin yeterli durdurma sağlayamaması
- Yardımcı fren bakım veya test kaydının bulunmaması
- Korkuluk bandında çatlak, ek hasarı veya hız uyumsuzluğu
- Korkuluk bandı giriş korumasının hasarlı olması
- Etek panelinde deformasyon veya aşırı boşluk
- Tarak dişlerinde kırık veya eksiklik
- Tarak plakası güvenlik şalterinin çalışmaması
- Palet kaybı veya seviye güvenlik sisteminin çalışmaması
- Zincir kopma veya gergi güvenliğinin çalışmaması
- Acil durdurma butonunun çalışmaması
- Güvenlik devresinde köprüleme veya devre dışı bırakma
- Elektrik panosunda gevşek bağlantı veya muhafaza eksikliği
- Hareketli parça muhafazalarının eksik olması
- Makine bölümünde yabancı malzeme veya yağ birikimi
- Giriş platformlarında kaymazlık veya sabitleme problemi
- Araç sabitleme sisteminin çalışmaması
- Uyarı ve yönlendirme işaretlerinin eksik olması
- Bakım ve önceki kontrol kayıtlarının bulunmaması
Mevzuat
Yürüyen Bantlarda KK04 Kriteri ve Kontrol Gereklilikleri
Yürüyen bantların periyodik kontrolü; yürürlükteki iş ekipmanları mevzuatı, Bakanlık tarafından yayımlanan KK04 Yürüyen Merdiven veya Bant Periyodik Kontrol Kriterleri, KR04 rapor formatı, üretici talimatları ve ekipmanın mevcut teknik durumu esas alınarak gerçekleştirilmelidir. Kontrol kuruluşunun yürüyen bant ekipmanı bakımından gerekli yetki ve varsa akreditasyon kapsamı kontrol öncesinde doğrulanmalıdır.
Kontrol Dönemi
Kontrol Süresi Nasıl Belirlenir?
Kontrol dönemi; yürürlükteki mevzuat, KK04 kriterleri, üretici talimatları, kullanım yoğunluğu, çalışma ortamı ve önceki kontrol sonuçlarına göre belirlenir. Önemli tahrik, fren, zincir, palet veya güvenlik sistemi değişikliği; kaza, yangın, su baskını ya da uzun süre kullanım dışı kalma sonrasında ilave kontrol gerekebilir.
Yetkili Kişi
Kontrolü Kim Gerçekleştirebilir?
Yürüyen bant periyodik kontrolünün; yürürlükteki meslek, eğitim, kayıt ve yetki şartlarını taşıyan personel tarafından gerçekleştirilmesi, muayene kuruluşunun ilgili ekipman kapsamındaki yetki ve akreditasyon durumunun kontrol tarihinde ayrıca doğrulanması gerekir.
Sık Sorulan Sorular
Yürüyen Bant Periyodik Kontrolü Hakkında
Yürüyen bant için özel kontrol kriteri var mı?
Evet. ÇSGB dokümanlarında KK04 Yürüyen Merdiven veya Bant Periyodik Kontrol Kriterleri ve KR04 taslak rapor formatı yer almaktadır.
Yürüyen bant ile yürüyen merdiven kontrolü aynı mıdır?
Ortak kriter başlıkları bulunur ancak yürüyen bantta palet veya bant yüzeyi, düşük eğim, uzun yatay güzergâh ve varsa alışveriş veya bagaj arabası sistemleri ayrıca değerlendirilir.
Paletler tek tek kontrol edilir mi?
Paletlerin fiziksel durumu, hizası, bağlantıları, makaraları ve taşıyıcı zincir sistemi kontrol kapsamında değerlendirilir.
Tarak plakaları neden önemlidir?
Hareketli paletlerin sabit giriş yüzeyiyle birleştiği bölgede yabancı cisim ve ayakkabı sıkışması riskini azaltmaya yardımcı olur.
Korkuluk bandı kontrol edilir mi?
Evet. Fiziksel durumu, hızı, gerginliği, giriş bölgeleri ve güvenlik şalterleri değerlendirilir.
Yürüyen bandın freni test edilir mi?
Ana ve varsa yardımcı fren sistemi, durdurma davranışı ve güncel teknik kriterler doğrultusunda değerlendirilir.
Acil durdurma butonları kontrol edilir mi?
Evet. Giriş ve çıkış noktalarındaki acil durdurma butonlarının erişilebilirliği ve ekipmanı durdurma fonksiyonu kontrol edilir.
Alışveriş arabası taşıyan bantlarda farklı kontrol yapılır mı?
Araç tekerleği kilitleme, yönlendirme, taşıma yüzeyiyle uyum ve giriş-çıkış güvenliği ayrıca değerlendirilir.
Bakım firması raporu periyodik kontrol yerine geçer mi?
Hayır. Bakım ve periyodik kontrol farklı amaçlara sahip işlemlerdir.
Kontrol sırasında yürüyen bant kullanıma kapatılır mı?
Evet. Güvenli kontrol ve ölçüm yapılabilmesi için ekipmanın yolcu kullanımına kapatılması gerekir.
Palet veya zincir değişiminden sonra yeniden kontrol gerekir mi?
Taşıma ve güvenlik sistemini etkileyen önemli parça değişikliklerinden sonra ilave teknik kontrol gerekebilir.
Kontrol sonucunda rapor hazırlanır mı?
Kontrol tarihinde geçerli Bakanlık rapor formatı ve kriterleri esas alınarak ekipman bazında periyodik kontrol raporu hazırlanır.
Resmî Kaynaklar
İçeriğin Dayandığı Kaynaklar
Mevzuat ve kontrol kriterleri değişebilir. Uygulamada kontrol tarihinde yürürlükte bulunan resmî belgeler esas alınmalıdır.
Kontrol Talebi
Yürüyen Bant Kontrolünüzü Planlayın
Ekipmanın üretici, model, seri numarası, nominal hız, genişlik, uzunluk, eğim, bakım kayıtları, teknik dosyası ve önceki kontrol raporlarını paylaşın. Kontrolü güncel KK04 kriterlerine göre planlayalım.